馃帳 Jak nagra膰 dobry podcast? 艢ci膮ga.

Jerzy
Jerzy
馃帳 Jak nagra膰 dobry podcast? 艢ci膮ga.

Jakiego mikrofonu u偶y膰, jakiej nagrywarki? Jak m贸wi膰 do mikrofonu i jak wyprodukowa膰 odcinek? Jak opublikowa膰 podcast i w jakich katalogach go umie艣ci膰? Jak promowa膰 podcast? Jak cz臋sto publikowa膰 odcinki, ile czasu czeka膰 na wyniki i czy warto podcastowa膰?

Spis tre艣ci:

  • Co to jest podcast i jak tego s艂ucha膰?
  • Dlaczego polskie podcasty 藕le brzmi膮 i jak temu zaradzi膰?
  • Jakiego mikrofonu u偶y膰, jakiej nagrywarki?
  • Jak m贸wi膰 do mikrofonu i jak wyprodukowa膰 odcinek?
  • Jak opublikowa膰 podcast i w jakich katalogach go umie艣ci膰?
  • Jak promowa膰 podcast?
  • Jak cz臋sto publikowa膰 odcinki, ile czasu czeka膰 na wyniki i czy warto podcastowa膰?

Podcasting robi si臋 co raz bardziej popularny w Polsce. Wraz ze wzrostem popularno艣ci ro艣nie ilo艣膰 myl膮cych porad i z艂ych dr贸g, kt贸rymi mo偶e pod膮偶a膰 m艂ody podcaster. Napisa艂em ten artyku艂 po to, aby艣 tych b艂臋d贸w m贸g艂 unikn膮膰.

Podcasty to nie social media

City traffic in New York Texas
Photo by Henry Be / Unsplash

Podcasting nie jest kolejnym portalem social media, nie jest te偶 czym艣 co zabije radio albo TV. Istnieje sobie obok i ro艣nie w si艂臋. Jest to po prostu kana艂 komunikacji i rozprzestrzeniania wiedzy (albo tzw. "kontentu"). Podcast贸w s艂ucha si臋 zazwyczaj ze smartfona, za pomoc膮 aplikacji:

Wyszukujesz po prostu interesuj膮c膮 Ci臋 tre艣膰, klikasz i s艂uchasz. Je艣li Ci si臋 bardzo podoba, mo偶esz zasubskrybowa膰 podcast i kolejne odcinki Twoja aplikacja sama sobie 艣ci膮gnie jak b臋d膮 opublikowane. To Ty decydujesz kiedy zabierzesz si臋 za s艂uchanie.

Podcasty s膮 o tyle lepsze (zar贸wno dla tw贸rcy jak i dla s艂uchacza) od przeci臋tnego portalu social media, 偶e:

  • nikt nie stoi pomi臋dzy tw贸rc膮 a odbiorc膮 nagranego materia艂u;
  • nie ma algorytm贸w i bycia na 艂asce jakiej艣 korporacji;
  • je艣li kto艣 zdecyduje si臋 Ci臋 艣ledzi膰, dotrzesz do tej osoby z ka偶dym kolejnym odcinkiem swojej produkcji;
  • ludzie s艂uchaj膮cy podcast贸w s膮 inni ni偶 reszta konsument贸w social media - chc膮 si臋 uczy膰, chc膮 zdobywa膰 wiedz臋 o 艣wiecie, poszerza膰 swoje umiej臋tno艣ci i horyzonty;
  • ludzie s艂uchaj膮cy podcast贸w z regu艂y nie lubi膮 marnowa膰 czasu i dlatego w艂a艣nie ich s艂uchaj膮 - podczas biegania, prasowania, lulania bobasa albo przed snem.

Problem z podcastingiem w Polsce

Tourists on Main Market Square in Krakow, Poland.
Photo by Jacek Dylag / Unsplash

Podcasting wci膮偶 raczkuje w Polsce, ludzie nie wiedz膮 co to podcasty, gdzie ich s艂ucha膰 i dlaczego s膮 lepsze od radia, Youtube czy innych portali marnuj膮cych bezpowrotnie Tw贸j czas. Ale to si臋 zmieni :)

Na razie panuje w Polsce przekonanie, 偶e podcast mo偶na robi膰 byle gdzie, byle czym i 偶e jako艣膰 nie ma znaczenia. S膮 chlubne wyj膮tki w postaci produkcji Marka Jankowskiego, Mariusza Chrapko, Micha艂a Szafra艅skiego czy te偶 Karola Stryji, ale to wyj膮tki. Wi臋kszo艣膰 podcaster贸w nie ma poj臋cia o tym jak zrobi膰 dobrze brzmi膮cy podcast.

Dlatego wywo艂any do tablicy przez Ol臋 Lauda艅sk膮 z Agefree postanowi艂em napisa膰 ten kr贸tki poradnik, aby z jednej strony pom贸c polskim podcasterom, oddaj膮c im gar艣膰 wiedzy za free, a z drugiej strony oszcz臋dzi膰 polskim s艂uchaczom podcast贸w kolenych lat zmagania si臋 z kiepsko wyprodukowanymi audycjami.

Jakiego mikrofonu u偶y膰?


Photo by Dan LeFebvre / Unsplash

Ojej Jerzy, to trzeba mie膰 mikrofon? Nie wystarczy nagra膰 na wbudowany w smartfona mikrofon?

Nie. Mikrofony wbudowane w smartfony s膮 bardzo kiepskie, ledwo radz膮 sobie z rozmow膮 telefoniczn膮, a co dopiero z podcastem. Szanuj swoich s艂uchaczy.

Wi臋kszo艣膰 podcaster贸w w Polsce napatrzy艂a si臋 niestety na gamer贸w zamiast patrze膰 na zdj臋cia wn臋trz stacji radiowych z lat '70 i '80 i dzi臋ki temu u偶ywaj膮 mikrofon贸w pojemno艣ciowych. Mikrofony pojemno艣ciowe s膮 bardzo dobre pod warunkiem, 偶e masz r贸wnie偶 odpowiednio zaadaptowane pomieszczenie, czyli taki pok贸j, w kt贸rym jest bardzo ma艂o pog艂osu (echa) i w kt贸rym d藕wi臋k nie odbija si臋 od pustych 艣cian.

Nie masz takiego pokoju raczej. Najbli偶szymi idea艂owi miejscami s膮:

  • Twoja szafa z ciuchami, albo;
  • Siedzenie na 艂贸偶ku z ko艂dr膮 na g艂owie - spr贸buj tak nagra膰 dwugodzinny wywiad.

Sp贸jrz na zdj臋cia stacji radiowych z lat '70 i '80 - tam nie ma raczej mikrofon贸w pojemno艣ciowych, a jest mn贸stwo dynamicznych.

Dlatego lepiej u偶y膰 mikrofonu dynamicznego. Tutaj masz r贸偶ne, od najlepszego do najta艅szego:

  • Sennheiser E935
  • Elecrovoice RE20
  • Rode Procaster
  • Shure SM7
  • Shure SM58
  • Shure SM57
  • Behringer XM8500

Ten ostatni, kt贸ry jest kosztuj膮c膮 osiemdziesi膮t z艂otych kopi膮 Shure SM58, jest mikrofonem, na kt贸ry sta膰 chyba ka偶dego.

Jak m贸wi膰 do mikrofonu?

monochrome singer globe hall
Photo by Cody Schneider / Unsplash

Kolejn膮 wa偶n膮 spraw膮 jest to jak si臋 m贸wi do mikrofonu dynamicznego, 偶eby uzyska膰 ten fajny, radiowy, ciep艂y g艂os :)

I zn贸w, o ile 艣mietanka polskiego podcastingu zapatrzy艂a si臋 na gamer贸w i m贸wi do mikrofon贸w pojemno艣ciowych poprzez tzw. pop-filtry (oczywi艣cie w niezaadaptowanym akustycznie pomieszczeniu), o tyle zbuntowani podcasterzy-amatorzy robi膮 to inaczej.

Do mikrofonu dynamicznego powinno si臋 m贸wi膰 z bliska, maj膮c usta 1-2cm oddalone od "grilla" mikrofonu. Wtedy wyst臋puje ten radiowy efekt bliskiego, pe艂nego g艂osu; wtedy te偶 jako艣膰 podcastu wskakuje od razu na inny poziom.

To jest w艂a艣nie to, co Ci si臋 podoba u Tima Ferrissa, ale do tej pory nie umia艂e艣 tego zrobi膰.

Odpowiednie u偶ywanie mikrofonu dynamicznego daje te偶 wiele innych dodatkowych bonus贸w:

  • mo偶esz nagrywa膰 w niezaadaptowanym pomieszczeniu, nie b臋dzie tak bardzo tego s艂ycha膰;
  • mo偶esz si臋 wy艣miewa膰 z innych podcaster贸w, kt贸rzy jeszcze nie u偶ywaj膮 takiego mikrofonu;
  • mo偶esz zacz膮膰 chodzi膰 w koszulce z napisem "Pop-filter to ten efekt z piosenki Cher";
  • mo偶esz nagrywa膰 w samochodzie, tak jak ja to robi臋 w podca艣cie Bez Edycji;
  • mo偶esz nagrywa膰 w g艂o艣nych miejscach: na ulicy, na jakim艣 festiwalu, w du偶ej grupie ludzi, itd.

Jakiej nagrywarki u偶y膰?

Old but Gold
Photo by Simone Acquaroli / Unsplash

Mam do polecenia trzy urz膮dzenia:

Je艣li pracujesz solo:

Dla solowych podcaster贸w wystarczy nagrywarka Tascam DR-10X - pod艂膮cza si臋 j膮 do mikrofonu, w艂膮cza i m贸wi :)

Je艣li chcesz nagrywa膰 wi臋cej 艣cie偶ek na raz (np. wywiady):

Spr贸buj u偶y膰 Zoom H6 (4 wej艣cia analogowe + dodatkowe 2 za pomoc膮 rozszerzenia Zoom EXH-6) albo Tascam DR680mkII (6 wej艣膰 analogowych + dodatkowe 2 cyfrowe).

U偶ywanie komputera PC czy te偶 Mac do nagrywania podcast贸w d艂u偶szych ni偶 5 minut jest wielce ryzykowne, szczeg贸lnie je艣li prowadzisz wywiady z go艣膰mi, gdy偶 komputery raczej lubi膮 zaskakiwa膰 niestabilno艣ci膮, robieniem dziur w nagraniach albo wy艂膮czaniem nagrywania bez sygnalizowania tego. Nie polecam.

Jak wyprodukowa膰 nagrany odcinek podcastu?

White music mixing dials
Photo by Alexey Ruban / Unsplash

Najlepiej odda膰 go do produkcji komu艣, kto si臋 zna na produkcji d藕wi臋ku. Je艣li chcesz natomiast od razu, teraz ju偶 zacz膮膰 si臋 uczy膰, zacznij od poj臋膰 "kompresja" oraz "EQ" i w艂a艣ciwie to dla podcastera wystarczy.

Na przyk艂ad TU jest par臋 dobrych materia艂贸w o kompresji.

Podcast mo偶esz z艂o偶y膰 w jakim艣 programie do edycji d藕wi臋ku. Wi臋kszo艣膰 u偶ywa Audacity i si臋 z nim m臋czy; nie id藕 t膮 drog膮. Polecam u偶ywanie (od najlepszego do najta艅szego):

Tw贸j odcinek podcastu powinien mie膰:

  • intro;
  • w艂a艣ciwy odcinek - wywiad, monolog, opowie艣膰;
  • outro, w kt贸rym powiesz, 偶eby s艂uchacze zostawili recenzj臋 na iTunes i weszli na Twoje sociale (nie zostawi膮 i nie wejd膮, bo 偶ycie jest ci臋偶kie);
  • i by膰 mo偶e jak膮艣 muzyczk臋 t艂a albo jakie艣 przej艣cia mi臋dzy tematami (w Poza Prawem u偶ywamy strza艂u z winchestera).

Je艣li u偶ywasz mikrofonu dynamicznego i m贸wisz 1-2cm od "grilla", to w艂a艣ciwie 偶adnej produkcji Twojego g艂osu nie potrzebujesz. Ta艅sze mikforony b臋d膮 by膰 mo偶e potrzebowa艂y lekkiego podbicia g贸ry i obci臋cia do艂u.

No i kompresja!

Kompresja jest bardzo wa偶na - ustaw sobie kompresor na 4db na ka偶dej 艣cie偶ce z g艂osem i dodatkowe 3db na sumie (master). Nie zawracaj sobie na razie g艂owy atakiem, release i innymi parametrami kompresji. Pos艂uchaj czy brzmi fajnie. Radiowo?

Jak opublikowa膰 podcast?


Photo by Kaitlyn Baker / Unsplash

Nie, wcale nie u偶ywaj膮c kupionego ostatnio przez Spotify Anchora. Wi臋kszo艣膰 ludzi u偶ywa Anchora i Spreakera do publikacji. Wi臋kszo艣膰 ludzi te偶 藕le si臋 od偶ywia, nie uprawia sportu i marnuje sw贸j czas.

Wi臋kszo艣膰 zazwyczaj nie robi dobrze, robi zazwyczaj tak jak im w kr贸tkim terminie jest wygodnie.

Nie polecam dw贸ch wymienionych powy偶ej serwis贸w do publikacji podcast贸w, bo nie podoba mi si臋 w ich filozofii biznesowej kilka rzeczy, kt贸re w d艂u偶szej perspektywie s膮 dla tw贸rc贸w podcast贸w ryzykowne:

  • pr贸buj膮 obni偶y膰 pr贸g wej艣cia w podcasting do takiego poziomu, 偶e zostajemy zalani ca艂膮 mas膮 nieprzygotowanych, 藕le brzmi膮cych i nudnych podcast贸w nagranych tylko dlatego, 偶e by艂o 艂atwo je nagra膰;
  • pr贸buj膮 stworzy膰 w艂asne katalogi podcast贸w, wr臋cz w艂asne ekosystemy, w kt贸rych tw贸rcom si臋 wydaje, 偶e kto艣 ich odnajduje i s艂ucha, podczas gdy znacz膮ce katalogi podcast贸w s膮 gdzie艣 indziej; oraz
  • nie daj膮 Ci kontroli nad umieszczan膮 u nich tre艣ci膮; pr臋dzej czy p贸藕niej na podcastach Anchora pojawi膮 si臋 automatycznie wklejone w 艣rodku podcast贸w reklamy Spotify; nikt nie spyta Ci臋 o zdanie czy Ci to pasuje.

No dobra Jerzy, no to jakie polecasz?

Polecam Simplecast. Z kilku powod贸w:

  • firm臋 prowadz膮 noirmalni ludzie, kt贸rzy odpisuj膮 szybko na maile i chaty i z kt贸rymi mo偶na normalnie porozmawia膰; jak im zadasz pytanie o pomys艂 na dalszy rozw贸j firmy, to normalnie odpowiadaj膮;
  • ich struktura op艂at jest przejrzysta i nic wi臋cej Ci臋 nie obchodzi; nie ma prog贸w ods艂uchania, gaziliona dziwnych cennik贸w, kt贸rych nie rozumiesz i zrozumie膰 nie chcesz;
  • nie wlepi膮 Ci reklamy do podcastu, bo maj膮 inn膮 biznesow膮 filozofi臋 istnienia;
  • dashboard jest przejrzysty i projektowa艂 go kto艣, kto wie co jest w takim dashboardzie wa偶ne; dobrze si臋 tego u偶ywa na desktopie i na smartfonie;
  • oferuj膮 najlepsz膮 analityk臋 odcink贸w na rynku;
  • nie ma problemu z co-hostingiem i dawaniem dost臋pu edytorom;
  • nie ma problemu z publikowaniem ukrytych odcink贸w, kt贸re przesy艂asz do akceptacji swoim go艣ciom;
  • mo偶esz jednym klikni臋ciem wygenerowa膰 sobie podstawow膮 stron臋 www z odcinkami podcastu, bez umiej臋tno艣ci budowania stron (tak膮 jak https://podcastpozaprawem.pl);
  • ka偶dy odcinek posiada kilka wygodnych opcji osadzania go na www, szerowania w social-mediach i posiada swoj膮 w艂asn膮 eleganck膮 mini-stron臋, tak膮 jak ta: https://simplecast.com/s/655796d3;
  • oferuj膮 mo偶liwo艣膰 szerowania fragment贸w podcastu prosto z ich playera za pomoca funkcji re-cast, kt贸ra generuje od razu ma艂e wideo z ruszaj膮c膮 si臋 fala d藕wi臋kow膮 i gosem pod spodem - idealne, 偶eby potem wrzuci膰 na insta stories albo Linkedina.

Powinni mi p艂aci膰 za reklam臋, normalnie.

W jakich katalogach umie艣ci膰 podcast?

Vinyl collection at a record store
Photo by Mr Cup / Fabien Barral / Unsplash

W艂a艣ciwie powinno si臋 istnie膰 w trzech katalogach, reszta to plankton:

Do pierwszych dw贸ch trzeba si臋 zg艂osi膰 poprzez dashboardy, kt贸re podlinkowa艂em powy偶ej (aczkolwiek Simplecast za艂atwia to za Was, je艣li skorzystacie z ich us艂ugi). Trzeci sam sobie znajdzie Wasz podcast i go sobie zindeksuje. Je艣li chcesz si臋 upewni膰 jak Tw贸j podcast b臋dzie wygl膮da艂 a katalogu Google lub wygenerowa膰 sobie link do swojego podcastu w Google Podcasts, u偶yj Podcast Publisher Tools.

Wa偶na informacja: musisz mie膰 ju偶 jakie艣 opublikowane odcinki, 偶eby m贸c zg艂osi膰 podcast do katalog贸w; czyli najpierw kontent a potem zg艂oszenie!

Nie polecam polskich katalog贸w podcast贸w, nie daj膮 偶adnego prze艂o偶enia na s艂uchalno艣膰 podcastu, kosztuj膮 tw贸rc贸w czas potrzebny na zg艂oszenie podcastu i zostan膮 za kilka miesi臋cy zjedzone na 艣niadanie przez automatyczne indeksowanie podcast贸w oraz ich publikowanie w wynikach wyszukiwania Google.

Jak promowa膰 podcast?

Statistics on a laptop
Photo by Carlos Muza / Unsplash

Najlepiej poprzez swoje kana艂y social-media, kt贸re jeszcze dzi艣 maj膮 sens - czyli Twitter, Linkedin, Youtube.

Do艣膰 wa偶nym elementem promowania podcastu powinna by膰 jego wersja wideo umieszczona na Youtube - czy to w formie obrazka ze sfilmowanej rozmowy, czy te偶 jakiej艣 animacji pod艂o偶onej pod g艂os.

Publiczno艣膰 na Youtube jest drastycznie r贸偶na od tej, kt贸ra "natywnie" s艂ucha podcast贸w, wi臋c daje to dost臋p do nowych s艂uchaczy i pozwala lepiej promowa膰 podcast.

Linkedin jest te偶 dobrym miejscem do promocji podcast贸w, bo siedz膮 tam zazwyczaj ludzie zainteresowani poszerzaniem swojej wiedzy i rozwojem, a brak anonimowo艣ci i 艣cis艂e powi膮zanie z aktywno艣ci膮 zawodow膮 u偶ytkownik贸w sprawia, 偶e nie ma tam g艂upich komentarzy, hejtu i odreagowywania poprzez social-media niepowodze艅 z 偶ycia prywatnego.

Jak cz臋sto publikowa膰?

For the Girl Boss
Photo by The Girlloop / Unsplash

Minimum raz w tygodniu, idealnie ze dwa razy w tygodniu albo cz臋艣ciej. Serio.

Ile czasu czeka膰 na wyniki?

Przynajmniej ze dwa lata. To stan na 2019 rok. Je艣li czytasz to kilka lat p贸藕niej, to pewnie odpowied藕 na to pytanie brzmi "przynajmniej ze cztery lata".

Czy warto?

Tak. Warto. Podcasty s膮 magiczne.

Zapraszam do s艂uchania moich podcast贸w:

Je艣li masz jakie艣 pytanie odno艣nie podcastingu, nie wahaj si臋 go zada膰 - m贸j email to jerzy@bezedycji.pl.

Wszystkiego dobrego! 馃憢


Photo by Almos Bechtold / Unsplash



Great! Next, complete checkout for full access to RAJKOW.PL
Welcome back! You've successfully signed in
You've successfully subscribed to RAJKOW.PL
Success! Your account is fully activated, you now have access to all content
Success! Your billing info has been updated
Your billing was not updated